Hăm tã nổi mụn là một trong những vấn đề da liễu phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn mặc tã thường xuyên. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của bé. Vậy nguyên nhân gây hăm tã nổi mụn là gì? Làm thế nào để giúp bé nhanh chóng khỏi hăm? Hãy cùng Usobebe tìm hiểu trong bài viết này!

Hăm tã nổi mụn là gì?

Hăm tã nổi mụn có thể coi là một tình trạng của hăm tã ở trẻ, khá phổ biến ở những giai đoạn đầu đời của con. Để phát hiện kịp thời và có phương án chữa trị hiệu quả cho bé, trước hết cha mẹ cần hiểu về tình trạng này, dấu hiệu và nguyên nhân gây bệnh.

Khái niệm

Hăm tã nổi mụn là một dạng viêm da thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt ở vùng da tiếp xúc với tã. Tình trạng này khiến da bé trở nên đỏ, kích ứng, thậm chí xuất hiện những nốt mụn li ti, gây khó chịu và đau rát.

Hiện tượng này xảy ra chủ yếu do da bé tiếp xúc lâu với độ ẩm từ nước tiểu hoặc phân mà không được thay tã kịp thời. Ngoài ra, việc cọ xát liên tục giữa da và tã hoặc sử dụng loại tã không phù hợp cũng có thể khiến da bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm men phát triển, dẫn đến nhiễm trùng và nổi mụn.

Dù không phải tình trạng quá nguy hiểm, nhưng nếu không xử lý kịp thời, hăm tã nổi mụn có thể khiến bé khó chịu, quấy khóc, thậm chí có nguy cơ nhiễm trùng nặng hơn. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp để giúp bé nhanh khỏi và phòng tránh hiệu quả.

Nguyên nhân gây hăm tã nổi mụn

Hăm tã nổi mụn là tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, và có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến hiện tượng này.

• Mặc tã quá chật: Tã quá chật làm tăng ma sát giữa tã và làn da mỏng manh của bé, khiến da dễ bị tổn thương và kích ứng. Ngoài ra, tã chật còn làm giảm độ thông thoáng, khiến da bị nóng bí, ẩm ướt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và gây ra hăm tã nổi mụn.
• Sử dụng tã kém chất lượng: Những loại tã có chất liệu thô cứng, chứa hóa chất hoặc hương liệu có thể gây kích ứng cho làn da nhạy cảm của bé. Khi tiếp xúc lâu, da có thể bị viêm đỏ, nổi mụn li ti hoặc thậm chí là nhiễm trùng nặng hơn.
• Dị ứng với hóa chất trong tã vải: Nếu bé sử dụng tã vải, các hóa chất trong bột giặt hoặc thuốc tẩy vải mà mẹ dùng khi giặt tã có thể gây kích ứng, làm da bé bị viêm đỏ, nổi mụn li ti và khó chịu.
• Không lau khô da bé sau khi tắm: Nếu sau khi tắm, mẹ vội quấn tã cho bé mà chưa lau khô hoàn toàn, vùng da còn ẩm sẽ trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, làm tăng nguy cơ bị hăm tã.
• Vệ sinh vùng mặc tã không sạch sẽ: Nước tiểu và phân trong tã là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển. Nếu mẹ không thay tã thường xuyên hoặc vệ sinh vùng mặc tã không kỹ, da bé sẽ bị kích ứng, viêm đỏ và nổi mụn.
• Thay đổi chế độ ăn uống hoặc ăn uống không hợp lý: Một số bé có cơ địa dễ bị nóng trong, đặc biệt khi ăn nhiều thực phẩm giàu đạm như thịt lợn, hải sản, thịt bò… Điều này có thể làm hệ tiêu hóa quá tải, khiến bé dễ bị rôm sảy, nổi mụn và hăm tã.

Triệu chứng

Cha mẹ có thể dựa vào các biểu hiện sau để nhận biết trẻ bị hăm tã nổi mụn:

• Xuất hiện nhiều mụn nhỏ li ti ở vùng mặc tã: Ban đầu, vùng da quanh hậu môn sẽ có những nốt mụn nhỏ, rải rác. Nếu không được xử lý kịp thời, mụn sẽ lan rộng dần đến mông, háng và bẹn. Các nốt mụn có thể phát triển thành từng đám sần sùi, gây đau rát cho bé.
• Da vùng hăm bị đỏ và nóng hơn bình thường: Hăm tã nổi mẩn đỏ, vùng da bị hăm tã thường có màu đỏ ửng, sờ vào cảm thấy ấm hơn so với các vùng da khác. Điều này cho thấy da bé đang bị kích ứng và viêm nhiễm.
• Mụn có xu hướng to dần và dễ vỡ: Ban đầu, mụn chỉ nhỏ li ti, nhưng nếu để lâu, chúng có thể phát triển thành mụn lớn hơn. Khi mụn to bị vỡ, da có nguy cơ lở loét, gây đau đớn và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Bé khó chịu, quấy khóc nhiều hơn: Hăm tã nổi mụn khiến bé cảm thấy ngứa ngáy, bứt rứt, khó chịu. Bé có thể quấy khóc liên tục, ngủ không ngon giấc, hay giật mình giữa đêm.
• Biếng ăn, ảnh hưởng đến sức khỏe: Tình trạng khó chịu kéo dài khiến bé mệt mỏi, biếng ăn, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện.

Hăm tã nổi mụn gây ảnh hưởng tới trẻ như thế nào?

Hăm tã nổi mụn không chỉ khiến trẻ khó chịu mà còn có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. Dựa vào mức độ tổn thương, hăm tã được chia thành 5 giai đoạn, từ nhẹ đến nặng.

Giai đoạn nhẹ (Cấp độ 1 – 3)

Ở giai đoạn này, trẻ chủ yếu cảm thấy ngứa ngáy, khó chịu do vùng da bị kích ứng. Làn da có thể hơi ửng đỏ, xuất hiện một số nốt mụn nhỏ li ti. Nếu cha mẹ chăm sóc đúng cách tại nhà như giữ vùng mặc tã khô thoáng, thay tã thường xuyên và sử dụng kem chống hăm phù hợp thì tình trạng này sẽ nhanh chóng cải thiện.

Giai đoạn nặng (Cấp độ 4 – 5)

Nếu không được can thiệp kịp thời, hăm tã sẽ chuyển sang cấp độ nặng hơn. Da trẻ có thể bị viêm loét, chảy mủ, thậm chí có nguy cơ bội nhiễm do vi khuẩn xâm nhập. Lúc này, trẻ sẽ cảm thấy đau rát, quấy khóc nhiều hơn, mất ngủ, biếng ăn, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. Nếu tình trạng nghiêm trọng, da có thể để lại sẹo sau khi điều trị.

Cách xử lý tại nhà khi trẻ bị hăm tã nổi mụn

Khi trẻ bị hăm tã nổi mụn, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà để giúp bé nhanh chóng hồi phục. Dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả để xử lý tình trạng này.

1. Thay tã thường xuyên và vệ sinh sạch sẽ

Việc thay tã đúng cách là yếu tố quan trọng giúp ngăn chặn tình trạng hăm tã trở nên nghiêm trọng hơn. Cha mẹ nên thay tã cho bé mỗi 2 – 4 tiếng/lần hoặc ngay sau khi bé đi vệ sinh. Khi thay tã, cần vệ sinh sạch sẽ vùng da mặc tã bằng nước ấm hoặc khăn lau không chứa cồn và hương liệu, có bề mặt mềm mại, khi lau không chà xát mạnh. Sau đó, lau khô nhẹ nhàng trước khi mặc tã mới để tránh da bị ẩm ướt, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

2. Chọn loại tã thấm hút tốt, thoáng khí

Không phải loại tã nào cũng phù hợp với làn da nhạy cảm của bé. Khi bé bị hăm tã nổi mụn, cha mẹ nên ưu tiên sử dụng tã có khả năng thấm hút tốt, mềm mại và thoáng khí. Tránh dùng tã quá chật vì có thể gây cọ xát vào da, làm tổn thương da bé nhiều hơn. Ngoài ra, có thể thử thay thế tã giấy bằng tã vải nếu da bé nhạy cảm với một số thành phần trong tã giấy.

3. Làm mát từ bên trong

Hăm tã nổi mụn đôi khi liên quan đến tình trạng nóng trong của bé, đặc biệt nếu bé ăn nhiều thực phẩm giàu đạm như thịt bò, hải sản hoặc uống ít nước. Vì vậy, cha mẹ có thể giúp bé làm mát từ bên trong bằng cách cho bé bú sữa mẹ nhiều hơn (đối với trẻ sơ sinh) hoặc bổ sung nước lọc, nước ép trái cây phù hợp với độ tuổi (đối với trẻ đã ăn dặm). Ngoài ra, có thể thêm một số thực phẩm có tính mát vào chế độ ăn của mẹ (nếu bé bú mẹ), như rau má, nước dừa, bí đao,… để hỗ trợ thanh nhiệt cho bé.

4. Sử dụng sản phẩm hỗ trợ xử lý hăm tã

Ngoài việc giữ da bé khô thoáng, cha mẹ có thể sử dụng các sản phẩm hỗ trợ như kem chống hăm hoặc thuốc bôi chuyên dụng để giúp làm dịu làn da tổn thương. Khi chọn sản phẩm, nên ưu tiên những loại có thành phần tự nhiên, an toàn như oxit kẽm, lô hội, bơ hạt mỡ,… Tránh các loại kem có chứa corticoid nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Lưu ý quan trọng

• Không bôi phấn rôm lên vùng da bị hăm vì có thể gây bít tắc lỗ chân lông, làm tình trạng mụn nặng hơn.
• Hạn chế để bé mặc tã liên tục cả ngày, nên cho bé “thả rông” một khoảng thời gian để da được thông thoáng.
• Nên cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton.
• Cho bé phơi nắng nhẹ vào buổi sáng sớm (khoảng 15-20 phút) để giúp da bé nhanh lành hơn.
• Cha me cần rửa tay sạch sẽ trước khi chăm sóc vùng da bị tổn thương của bé.

Trẻ bị hăm tã nổi mụn khi nào cần đi khám bác sĩ?

Hăm tã nổi mụn là tình trạng khá phổ biến ở trẻ nhỏ và thường có thể xử lý tại nhà. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tình trạng này có thể trở nặng và gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy cha mẹ cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay:

Khi hăm tã trở nặng (Cấp độ 4 – 5)

Nếu hăm tã chỉ ở mức độ nhẹ (cấp độ 1 – 3), cha mẹ có thể chăm sóc tại nhà và theo dõi thêm. Nhưng khi hăm tã tiến triển đến cấp độ 4 – 5, với các biểu hiện như:

• Vùng da bị hăm tã lở loét, chảy dịch hoặc có mủ.
• Mụn ngày càng lan rộng toàn bộ vùng mông, đùi và bẹn, sưng tấy và có dấu hiệu viêm nhiễm.
• Trẻ quấy khóc liên tục, khó chịu, mất ngủ, biếng ăn.

Đây là những dấu hiệu cho thấy hăm tã đã nghiêm trọng và có nguy cơ nhiễm trùng. Nếu không được điều trị kịp thời, bé có thể bị bội nhiễm, khiến vết thương lâu lành và để lại sẹo.

Khi trẻ có dấu hiệu sốt

Sốt là dấu hiệu cho thấy cơ thể trẻ đang phản ứng với tình trạng viêm nhiễm. Nếu trẻ bị hăm tã kèm theo sốt, đặc biệt là sốt cao không hạ, cha mẹ cần nhanh chóng đưa bé đi khám để được bác sĩ kiểm tra và điều trị.

Khi hăm tã nổi mụn kéo dài không cải thiện

Thông thường, nếu được chăm sóc đúng cách, hăm tã sẽ giảm sau 3 – 4 ngày. Tuy nhiên, nếu tình trạng không cải thiện hoặc có xu hướng nặng hơn dù đã áp dụng các biện pháp xử lý tại nhà, cha mẹ nên đưa bé đi khám để tìm ra nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp.

Khi bé có dấu hiệu đau rát dữ dội

Nếu bé khóc nhiều mỗi khi thay tã, tỏ ra đau đớn hoặc phản ứng mạnh khi chạm vào vùng da bị hăm, có thể bé đã bị viêm nhiễm nghiêm trọng. Lúc này, cha mẹ không nên tự ý bôi thuốc mà cần đưa bé đến bác sĩ để được tư vấn cách điều trị đúng.

Hăm tã nổi mụn là tình trạng thường gặp ở trẻ sơ sinh, nhưng cha mẹ hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa bằng cách chăm sóc da bé đúng cách. Việc thay tã thường xuyên, giữ vùng da khô thoáng và chọn sản phẩm phù hợp sẽ giúp bé tránh xa hăm tã khó chịu. Nếu thấy dấu hiệu nghiêm trọng, hãy đưa bé đến bác sĩ để được điều trị kịp thời. Hy vọng bài viết này của Usobebe giúp cha mẹ có thêm kiến thức để chăm sóc bé tốt hơn!