Khi trẻ bị tay chân miệng, nhiều bậc phụ huynh lo lắng không biết có nên tắm cho con hay không, đặc biệt là có nên sử dụng sữa tắm cho bé bị tay chân miệng hay không?. Một số người cho rằng sữa tắm giúp làm sạch da, giảm nguy cơ nhiễm trùng, nhưng cũng có ý kiến lo ngại rằng hóa chất trong sữa tắm có thể gây kích ứng vết loét. Vậy thực tế, có nên dùng sữa tắm cho bé bị tay chân miệng không? Hãy cùng Usobebe tìm hiểu trong bài viết này.

Tay chân miệng là bệnh gì?

Tay chân miệng (HFMD – Hand, Foot and Mouth Disease) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng sốt, đau họng, loét miệng và nổi phỏng nước trên da, tập trung chủ yếu ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, bên trong miệng, đầu gối và mông.

Độ tuổi dễ mắc bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ dưới 10 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Trong đó, nhóm trẻ dưới 3 tuổi có nguy cơ cao hơn và thường có triệu chứng nghiêm trọng hơn. Nguyên nhân là do hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu, chưa có khả năng đề kháng tốt trước virus gây bệnh.

Ở người lớn, do đã có miễn dịch từ nhỏ nên ít mắc bệnh hơn. Tuy nhiên, một số trường hợp thanh thiếu niên và người trưởng thành vẫn có thể bị nhiễm virus tay chân miệng, dù không phổ biến.

Biểu hiện của bệnh tay chân miệng

Bệnh thường bắt đầu với các dấu hiệu chung như:

• Sốt nhẹ hoặc sốt cao
• Đau họng, chán ăn, mệt mỏi
• Xuất hiện vết loét trong miệng, đặc biệt ở lưỡi và mặt trong má, khiến trẻ khó ăn uống.

Đặc điểm nổi bật của bệnh là các biểu hiện ngoài da, bao gồm:

• Phát ban, nổi phỏng nước: Các nốt phỏng có kích thước từ 2 – 10mm, hình bầu dục, có màu xám và thường xuất hiện ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông.
• Diễn biến của phỏng nước: Sau khoảng 5 – 7 ngày, các nốt phỏng sẽ xẹp đi và tự khỏi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là trẻ đã khỏi bệnh hoàn toàn, mà vẫn cần tiếp tục theo dõi.
• Một số trường hợp đặc biệt: Một số trẻ có thể không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ bị phát ban và loét miệng mà không xuất hiện phỏng nước.

Con đường lây nhiễm

Tay chân miệng lây lan nhanh, đặc biệt ở môi trường nhà trẻ và trường học, thông qua các con đường:

• Tiếp xúc trực tiếp từ phân – miệng: Virus có trong phân của trẻ bệnh có thể lây sang trẻ khỏe khi trẻ chạm vào bề mặt bị nhiễm bẩn rồi đưa tay lên miệng.
• Lây gián tiếp qua đồ vật, thực phẩm, nước uống: Virus có thể bám trên đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế, thức ăn, nước uống… và lây nhiễm khi trẻ tiếp xúc.
• Lây qua đường hô hấp (ít gặp hơn): Một số trường hợp trẻ có thể bị nhiễm virus khi hít phải giọt bắn từ người bệnh khi ho, hắt hơi.

Tay chân miệng có nguy hiểm không?

Hầu hết các ca bệnh tay chân miệng đều diễn biến nhẹ và tự khỏi sau 7 – 10 ngày. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp. Do đó, cha mẹ cần theo dõi sát sao tình trạng của trẻ và thực hiện các biện pháp chăm sóc phù hợp để giúp bé nhanh hồi phục.

Có nên tắm sữa tắm cho bé bị tay chân miệng hay không?

Khi trẻ bị tay chân miệng, làn da của bé trở nên rất nhạy cảm nên nhiều cha mẹ thường e ngại khi tắm cho bé. Vậy có nên tắm cho bé bị tay chân miệng không? Nếu có thì tắm như thế nào mới đúng?

Có nên tắm cho trẻ không?

Nhiều cha mẹ lo lắng rằng khi trẻ bị tay chân miệng thì cần kiêng nước, kiêng gió để tránh bệnh nặng hơn. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm!

Thực tế, trẻ bị tay chân miệng vẫn cần được tắm rửa sạch sẽ. Không vệ sinh cơ thể có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da và bội nhiễm do vi khuẩn từ môi trường xâm nhập qua các vết loét và phỏng nước. Khi nhiễm trùng xảy ra, vết loét có thể lâu lành hơn và dễ để lại sẹo xấu trên da bé, ngay cả khi bệnh đã khỏi.

Cách tắm đúng cho trẻ khi bị tay chân miệng

• Sử dụng nước ấm vừa phải, không quá nóng hoặc quá lạnh.
• Lau rửa nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh lên vùng da bị phỏng nước.
• Không tự ý chọc vỡ các nốt phỏng vì có thể làm lây lan virus và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Không dùng các loại nước lá, muối, chanh, hoặc thuốc bôi ngoài da nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ, vì có thể gây kích ứng hoặc làm vết thương lâu lành hơn.

Việc duy trì vệ sinh đúng cách sẽ giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn, giảm ngứa ngáy và ngăn ngừa nguy cơ biến chứng. Vì vậy, thay vì kiêng nước, cha mẹ hãy tắm rửa nhẹ nhàng cho bé để đảm bảo da luôn sạch sẽ và mau hồi phục!

Có nên tắm sữa tắm cho bé bị tay chân miệng không?

Nhiều cha mẹ thắc mắc liệu có thể dùng sữa tắm cho bé bị tay chân miệng hay không. Câu trả lời là Có. Nhưng nên tắm theo hướng dẫn của chuyên gia!

Lý do chính là sữa tắm thông thường không có khả năng diệt khuẩn. Khi trẻ mắc tay chân miệng, làn da bị tổn thương do phỏng nước và loét miệng, dễ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Nếu chỉ dùng sữa tắm thông thường thường, hiệu quả làm sạch không đủ tốt để loại bỏ vi khuẩn, khiến nguy cơ bội nhiễm da cao hơn. Đặc biệt, với trẻ dưới 6 tháng tuổi, làn da còn rất nhạy cảm, việc sử dụng sữa tắm có thể gây kích ứng hoặc làm khô da, khiến bé khó chịu hơn. 

Vì vậy, cha mẹ nên lựa chọn những dòng sữa tắm dịu nhẹ, thành phần tự nhiên, lành tính cho làn da đang trong thời kỳ nhạy cảm của bé. Khi đó, cha mẹ có thể tham khảo sữa tắm gội Usobebe Baby Moisture Wash với thành phần chính là vitamin B5, Allantoin, chiết xuất trà xanh, rau má, hương thảo,… không chỉ an toàn cho bé mà còn có thể hỗ trợ phục hồi làn da đang “khó chịu” của con.

Có nên tắm nước lá cho trẻ bị tay chân miệng hay không?

Nhiều bậc phụ huynh tin rằng tắm nước lá có thể giúp trẻ bị tay chân miệng mau khỏi hơn. Tuy nhiên, không phải loại lá nào cũng an toàn để dùng.

Cha mẹ tuyệt đối không nên đắp trực tiếp các loại lá lên da trẻ vì có thể gây nhiễm trùng da (bội nhiễm). Các loại lá chưa được làm sạch cẩn thận có thể chứa vi khuẩn, bụi bẩn và thậm chí là hóa chất từ thuốc trừ sâu, khiến da trẻ bị kích ứng hoặc nhiễm trùng nặng hơn.

Tuy nhiên, nếu đun sôi một số loại lá thành nước tắm, việc này có thể hỗ trợ làm dịu da và giảm khó chịu cho trẻ. Một số loại lá có thể sử dụng như:

• Lá chè xanh: Có đặc tính kháng khuẩn, thanh nhiệt, giải độc, giúp làm sạch da nhẹ nhàng. Cha mẹ cần lấy lá chè xanh, đun sôi khoảng 5 phút rồi lấy tắm cho trẻ.
• Lá kinh giới: Chứa chất alkaloid giúp hỗ trợ giảm ngứa và kháng viêm tự nhiên, điều trị mẩn ngứa và nhiễm độc da hiệu quả. Cha mẹ chuẩn bị khoảng 5 lít nước đun với khoảng 100gr lá kinh giới, để nguội rồi lấy nước tắm cho trẻ.
• Lá rau sam: Loại lá này giàu vitamin và các hoạt chất có tính kháng viêm có tác dụng thanh nhiệt, làm dịu vết loét ngoài da và phục hồi các vết thương. Cha mẹ đun lấy nước lá rau sam, pha thêm nước rồi tắm cho bé.
• Lá diếp cá: Giúp sát khuẩn nhẹ, giảm vết loét, tiêu sưng và hỗ trợ lành da, có thể làm giảm bọng nước trên da khi trẻ bị tay chân miệng. Cha mẹ giã nát một nắm lá diếp cá rồi thả vào nồi nước sôi, sau đó pha loãng nước này ra và tắm cho bé.

Lưu ý khi tắm nước lá cho bé:

• Chỉ sử dụng lá sạch, rửa kỹ trước khi đun sôi.
• Đun nước lá sôi kỹ và để nguội bớt trước khi tắm.
• Không ngâm trẻ trong nước lá quá lâu, chỉ nên dùng để tráng người.

Các lưu ý khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng

Khi trẻ bị tay chân miệng, cha mẹ cần chăm sóc đúng cách để giúp trẻ nhanh hồi phục và tránh biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:

Vệ sinh cá nhân và môi trường xung quanh

• Vệ sinh sạch sẽ cho trẻ hàng ngày, đặc biệt là tay, miệng và cơ thể.
• Đối với trẻ lớn, có thể hướng dẫn súc miệng bằng nước muối sinh lý để giảm nguy cơ nhiễm trùng miệng.
• Người chăm sóc cần rửa tay sạch sẽ trước, trong và sau khi tiếp xúc với trẻ, trước khi nấu ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Tiệt trùng dụng cụ ăn uống, bình sữa của trẻ hàng ngày để hạn chế vi khuẩn phát triển.
• Lau nhà, ngâm đồ chơi và quần áo của trẻ bằng dung dịch khử trùng hoặc cloramin B để tiêu diệt virus.

Chăm sóc da và phòng tránh bội nhiễm

• Không chọc vỡ các bọng nước trên da trẻ để tránh nhiễm trùng. Theo dõi các dấu hiệu sưng, đỏ, nóng, đau ở các nốt phỏng.
• Cắt ngắn móng tay của trẻ hoặc đeo bao tay để hạn chế việc trẻ tự cào xước, gây tổn thương da.
• Tắm cho trẻ bằng nước ấm, trong phòng kín gió. Không nên dùng sữa tắm, mà có thể tắm bằng nước lá đã đun sôi (chè xanh, diếp cá, rau sam…) để làm dịu da.

Chế độ dinh dưỡng phù hợp

• Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ, giúp tăng cường sức đề kháng.
• Đối với trẻ lớn, nên cho ăn đa dạng thực phẩm, ưu tiên các món loãng, mềm, mát như cháo, súp để tránh gây đau vết loét trong miệng.
• Cho trẻ uống nhiều nước để tránh mất nước do sốt và tổn thương miệng.
• Đối với trẻ sơ sinh đang bú mẹ, tăng số lần bú để bổ sung dinh dưỡng và kháng thể.

Cách ly và theo dõi triệu chứng bệnh

• Cách ly trẻ bị bệnh để tránh lây lan cho trẻ khác.
• Đưa trẻ đi khám bác sĩ để được tư vấn điều trị đúng cách.
• Theo dõi sát sao các dấu hiệu biến chứng nguy hiểm như: Sốt cao liên tục không hạ, co giật, li bì, khó thở, nôn nhiều, đi loạng choạng

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trên, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tắm cho trẻ bị tay chân miệng là cần thiết để giữ da sạch sẽ, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Tuy nhiên, cha mẹ tìm hiểu kỹ khi dùng sữa tắm cho bé bị tay chân miệng vì việc này tiềm ẩn nguy cơ gây kích ứng da, thay vào đó hãy sử dụng nước ấm và xà phòng sát khuẩn nhẹ. Đồng thời, cần theo dõi sát sao tình trạng của trẻ, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và đưa trẻ đi khám ngay nếu có dấu hiệu bất thường.