Mùa hè là thời điểm trẻ nhỏ dễ ốm vặt hơn bao giờ hết. Thời tiết oi bức, độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn tấn công cơ thể non nớt của bé. Bài viết dưới đây của Usobebe sẽ giúp cha mẹ nhận diện 15 bệnh mùa hè thường gặp ở trẻ em và hướng dẫn cách phòng bệnh mùa nắng nóng cho trẻ hiệu quả và an toàn.

Vì sao trẻ em dễ bị bệnh vào mùa hè?

Mùa hè là thời điểm trẻ dễ mắc nhiều loại bệnh nhất trong năm, điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, nhiệt độ cao và độ ẩm trong không khí mùa hè tạo điều kiện lý tưởng cho các loại vi khuẩn, virus bùng phát mạnh mẽ. Trẻ em, với hệ miễn dịch còn non nớt và sức đề kháng yếu, rất dễ trở thành “mục tiêu tấn công” của các tác nhân gây bệnh này. Không giống người lớn đã có kháng thể trong người, cơ thể trẻ còn quá “ngây thơ” để tự bảo vệ mình.

Chưa hết, tại Việt Nam, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngoài trời (có thể lên đến 38-42 độ C) và trong phòng điều hòa (chỉ khoảng 20-25 độ C) sẽ tạo cú sốc nhiệt đối với hệ hô hấp của trẻ. Nhiều bé đang chạy nhảy ngoài nắng xong vào phòng điều hòa lạnh ngắt, cơ thể chưa kịp thích nghi, phế quản giãn nở không đều rất dễ dẫn đến viêm họng, viêm phổi,…

Ngoài ra, mùa hè là mùa của những buổi đi bơi ở hồ công cộng, những buổi vui chơi đông đúc… và cũng là thời điểm trẻ dễ tiếp xúc với nguồn bệnh từ môi trường xung quanh. Cộng thêm việc ăn uống thất thường, thậm chí ăn đồ không hợp vệ sinh, bé dễ mắc phải các bệnh về đường tiêu hóa.

Các bệnh thường gặp ở trẻ em vào mùa hè

Mùa hè không chỉ mang đến niềm vui cho trẻ nhỏ mà còn đi kèm với hàng loạt nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn. Dưới đây là 15 bệnh thường gặp ở trẻ vào mùa nắng nóng mà cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm để kịp thời phòng tránh và xử lý hiệu quả.

Cảm lạnh thông thường

Nghe thì có vẻ “lành tính”, nhưng cảm lạnh lại là một trong những bệnh mùa hè gây phiền toái nhất cho cả bé lẫn ba mẹ. Nguyên nhân chủ yếu là do virus Rhinovirus. Trung bình mỗi bé có thể cảm lạnh đến 8 lần mỗi năm, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa, đầu hoặc cuối hè, khi nhiệt độ thay đổi thất thường.

Triệu chứng thường thấy gồm hắt hơi liên tục, đau họng, mệt mỏi, biếng ăn… Dù đa phần đều nhẹ và có thể tự khỏi, nhưng nếu chủ quan không điều trị đúng cách, cảm lạnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Theo thống kê, khoảng 20-25% trẻ bị cảm lạnh có nguy cơ chuyển sang viêm phổi, và với những bé bị hen suyễn, có đến 80% nguy cơ khởi phát cơn hen khi bị cảm lạnh.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Cho bé nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước để hỗ trợ thải độc.
• Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch dịch nhầy.
• Giữ độ ẩm không khí trong phòng và tránh xa khói thuốc lá.
• Có thể dùng thuốc hạ sốt hoặc giảm đau nếu bé sốt cao, nhưng nên theo đúng chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

• Sốt cao trên 38.5°C kéo dài, thở khò khè, khó thở.
• Bé đau ngực, bỏ ăn, có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, môi khô, khóc không ra nước mắt.
• Các triệu chứng không cải thiện sau 5-7 ngày hoặc có xu hướng nặng thêm.

Sốt virus

Sốt virus (hay còn gọi là sốt siêu vi) xuất hiện khá thường xuyên trong những ngày hè oi ả. Bệnh do nhiều loại virus khác nhau gây ra, phổ biến nhất là các virus tấn công đường hô hấp.

Triệu chứng thường gặp ở trẻ khi bị sốt virus là sốt cao (thường trên 38.5°C), kèm theo đau mỏi người, ho, sổ mũi, hắt hơi. Đặc biệt, từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 4 sau khi khởi phát, bé có thể nổi các ban đỏ li ti, mịn trên da – khiến nhiều cha mẹ dễ nhầm lẫn với các bệnh phát ban khác.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Cha mẹ cần bù nước và điện giải cho bé bằng cách cho uống oresol, nước trái cây loãng, hoặc súp loãng.
• Đảm bảo bé ăn đủ chất, nghỉ ngơi và theo dõi thân nhiệt thường xuyên.
• Sử dụng thuốc hạ sốt đúng liều theo hướng dẫn bác sĩ nếu bé sốt cao, không tự ý dùng kháng sinh.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám bác sĩ?

• Nếu trẻ có dấu hiệu đau đầu dữ dội, nôn ói nhiều, co giật, ngủ li bì hoặc mất ý thức – đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng nghiêm trọng và cần được can thiệp y tế kịp thời.

Viêm họng

Viêm họng là một trong những bệnh “quen mặt” với các bé mỗi khi mùa hè đến, đặc biệt khi thời tiết nóng nực khiến trẻ thường xuyên ra vào phòng điều hòa. Bệnh có thể do virus như Adenovirus, Rhinovirus hoặc do vi khuẩn như liên cầu khuẩn gây ra.

Triệu chứng thường gặp bao gồm: ho, sổ mũi, hắt hơi và đặc biệt là cảm giác đau rát, sưng tấy ở cổ họng khiến bé khó nuốt, lười ăn, thở khò khè. Trẻ có thể kèm theo sốt nhẹ hoặc sốt cao tùy mức độ nhiễm trùng.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Cho bé uống nhiều nước, ăn thức ăn mềm, dễ nuốt như cháo, súp.
• Giữ ấm vùng cổ, hạn chế ăn đồ lạnh hoặc uống nước đá.
• Vệ sinh mũi họng cho bé bằng nước muối sinh lý để làm dịu niêm mạc.
• Trong trường hợp viêm họng do vi khuẩn, bác sĩ có thể kê kháng sinh phù hợp.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?
Nếu sau 5–7 ngày chăm sóc tại nhà mà các triệu chứng không cải thiện, hoặc trẻ sốt cao trên 38,5°C, quấy khóc nhiều, bỏ bú… thì cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bệnh Viêm xoang thường gặp vào mùa hè ở trẻ nhỏ

Nghe thì tưởng chỉ người lớn mới hay mắc, nhưng viêm xoang lại là bệnh mùa hè không hề hiếm gặp ở trẻ nhỏ. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ virus, vi khuẩn, nấm, khói bụi hoặc các chất gây dị ứng trong môi trường. Với một số bé có cấu trúc mũi xoang bất thường như vẹo vách ngăn hay gai vách ngăn, nguy cơ viêm xoang càng cao hơn.

Triệu chứng viêm xoang ở trẻ không dễ nhận biết ngay vì dễ nhầm với cảm cúm thông thường. Bé thường bị nghẹt mũi, chảy dịch hoặc mủ ở mũi, đau nhức vùng mặt, sốt, ho, mệt mỏi, thậm chí có cảm giác nặng đầu hoặc đau lan sang hai bên tai. Nếu không điều trị sớm, viêm xoang có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, áp xe ổ mắt, viêm màng não…

Cách chăm sóc và điều trị:

• Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý.
• Dùng thuốc giảm viêm, kháng sinh nếu có nhiễm khuẩn theo chỉ định bác sĩ.
  Giữ cho bé ở nơi thông thoáng, tránh khói bụi, chất gây dị ứng.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

• Triệu chứng kéo dài quá 7 ngày không thuyên giảm.
• Bé sốt cao, đau vùng mặt dữ dội, chảy mủ mũi liên tục, hoặc có biểu hiện đau đầu, buồn nôn.

Tiêu chảy cấp

Tiêu chảy cấp là “ác mộng mùa hè” với không ít bậc cha mẹ có con nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Bệnh xảy ra khi bé đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày (3 – 5 lần, thậm chí trên 10 lần), kéo dài dưới 14 ngày. Nguyên nhân chủ yếu do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng đường ruột tấn công khiến hệ tiêu hóa của trẻ bị rối loạn nghiêm trọng.

Ngoài tiêu chảy, trẻ thường kèm theo đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, cơ thể mệt mỏi. Nguy hiểm nhất chính là tình trạng mất nước và chất điện giải nhanh chóng, dễ dẫn đến suy kiệt, sốc và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Bù nước và điện giải bằng oresol hoặc dung dịch theo hướng dẫn bác sĩ.
• Cho trẻ ăn nhẹ, dễ tiêu như cháo loãng, tránh các thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy mà không có chỉ định y tế.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

• Trẻ đi ngoài quá 6 lần/ngày, nôn nhiều, bỏ bú hoặc ăn uống kém.
• Có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, mắt trũng, da khô, môi khô, lừ đừ.
• Trường hợp nặng cần truyền dịch phải được thực hiện tại cơ sở y tế và có bác sĩ chỉ định.

Ngộ độc thực phẩm

Thời tiết nắng nóng khiến thức ăn dễ ôi thiu, vi khuẩn và virus như Salmonella, Norovirus, viêm gan A… có cơ hội sinh sôi nhanh chóng nếu thực phẩm không được bảo quản và chế biến cẩn thận.

Ngộ độc thực phẩm ở trẻ thường xảy ra sau khi ăn vài giờ. Các triệu chứng xuất hiện rất nhanh và dữ dội: buồn nôn, nôn (thậm chí nôn ra máu), đau bụng, tiêu chảy nhiều lần, sốt cao, ớn lạnh. Với trẻ dưới 5 tuổi, tình trạng có thể nặng hơn với biểu hiện mệt lả, mạch đập nhanh, thậm chí co giật. Đây là tình trạng cần được xử lý y tế ngay, tránh để dẫn đến viêm ruột thừa cấp, trụy tim mạch hay các biến chứng nặng hơn.

Cách xử lý ban đầu:

• Ngưng cho bé ăn thực phẩm nghi ngờ.
• Cho bé uống oresol để bù nước và điện giải.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hay kháng sinh.

Khi nào cần đưa trẻ đi viện?

• Trẻ nôn mửa liên tục, sốt cao không hạ, có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng.
• Xuất hiện co giật, mạch yếu, lừ đừ hoặc có biểu hiện đau bụng dữ dội.

Tay chân miệng

Tay chân miệng là một trong những bệnh truyền nhiễm mùa hè thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi, đặc biệt là trong môi trường tập thể như nhà trẻ, trường học, khu vui chơi. Thủ phạm gây bệnh chủ yếu là virus Coxsackievirus A16, dễ lây lan qua đường tiếp xúc trực tiếp hoặc qua đồ chơi, tay nắm cửa, vật dụng nhiễm khuẩn.

Sau thời gian ủ bệnh từ 3–7 ngày, trẻ bắt đầu có các dấu hiệu như sốt nhẹ, đau họng, mệt mỏi, chán ăn. Sau đó, những nốt ban hồng nhỏ khoảng 2mm sẽ xuất hiện ở miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, môi, cẳng chân, gây đau rát và khiến trẻ quấy khóc, bỏ bú.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Bệnh hiện chưa có thuốc đặc trị, chủ yếu điều trị triệu chứng: hạ sốt, giảm đau họng, vệ sinh miệng sạch sẽ.
• Cho trẻ ăn thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt để tránh tổn thương miệng.
• Giữ vệ sinh tay chân và vật dụng cá nhân sạch sẽ.

Khi nào cần đưa trẻ đi viện?

• Trẻ xuất hiện biến chứng về thần kinh như co giật, run tay chân, lơ mơ, rối loạn ý thức.
• Sốt cao liên tục không hạ, nôn nhiều, quấy khóc không dứt, những dấu hiệu này cần được xử lý y tế ngay để phòng ngừa biến chứng nặng.

Thủy đậu

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella zoster gây ra, thường gặp ở trẻ từ 2 đến 10 tuổi và dễ bùng phát vào thời điểm giao mùa xuân hè. Thời tiết thay đổi đột ngột chính là “trợ lực” giúp virus phát triển mạnh, khiến bệnh lan rộng nhanh chóng trong cộng đồng, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.

Sau thời gian ủ bệnh khoảng 10 – 20 ngày, trẻ bắt đầu có các triệu chứng giống như cảm cúm: sốt, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn. Ngay sau đó, các nốt hồng ban bắt đầu xuất hiện trên da, rồi nhanh chóng phát triển thành mụn nước. Sau 7–10 ngày, mụn nước sẽ vỡ ra, đóng vảy và bong dần nếu không bị nhiễm trùng.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Nghỉ ngơi, hạ sốt và giữ vệ sinh da sạch sẽ.
• Không gãi hoặc làm vỡ mụn nước để tránh nhiễm trùng.
• Mặc quần áo rộng thoáng, tắm bằng nước ấm và lau khô người nhẹ nhàng.
• Sử dụng thuốc kháng virus theo chỉ định của bác sĩ nếu bệnh diễn biến nặng.

Khi nào cần đưa trẻ đi viện?

• Xuất hiện các biến chứng như nhiễm trùng da, mụn nước mưng mủ, sốt cao liên tục, lơ mơ, co giật.
• Trẻ có tiền sử bệnh nền hoặc hệ miễn dịch yếu, cần theo dõi sát và điều trị y tế kịp thời.

Sởi

Sởi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp ở trẻ em vào mùa hè, dễ bùng phát thành dịch trong cộng đồng. Bệnh do virus sởi gây ra và lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp thông qua dịch tiết mũi họng khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

Trẻ mắc sởi thường có các biểu hiện như sốt cao, phát ban khắp cơ thể, viêm kết mạc, chảy nước mũi, ho, nổi hạch sau tai. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, sởi có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm giác mạc, thậm chí là viêm não hoặc tử vong.

Cách phòng và điều trị:
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh sởi, chủ yếu là giảm thiểu các triệu chứng, nghỉ ngơi, uống nhiều nước và giữ vệ sinh mũi họng sạch sẽ. Quan trọng nhất là tiêm vắc xin phòng sởi đúng lịch từ 9 tháng tuổi để tạo miễn dịch sớm cho trẻ và ngăn ngừa bệnh hiệu quả.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

• Sốt cao liên tục, co giật, lơ mơ hoặc có dấu hiệu khó thở, phát ban toàn thân kèm theo suy kiệt.

Bệnh sốt xuất huyết dễ bùng phát vào mùa hè

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường bùng phát vào mùa hè, đặc biệt trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm. Trẻ nhỏ, với hệ miễn dịch yếu hơn người lớn, là đối tượng dễ gặp biến chứng nặng khi mắc bệnh này.

Bệnh khởi phát đột ngột với triệu chứng sốt cao liên tục từ 2 – 5 ngày, kèm theo đau đầu, đau nhức cơ, viêm họng, buồn nôn và da xung huyết (nổi mẩn đỏ, phát ban). Một số trẻ còn có biểu hiện đau khớp và mệt lả. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, sốt xuất huyết có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như suy tim, rối loạn tri giác, suy thận cấp, xuất huyết nội và đe dọa đến tính mạng.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Theo dõi sát thân nhiệt và dấu hiệu chảy máu bất thường.
• Cho trẻ nghỉ ngơi, uống nhiều nước, bổ sung oresol.
• Không tự ý dùng thuốc hạ sốt như aspirin hay ibuprofen (có thể gây chảy máu).

Khi nào nên đưa trẻ đi viện?

• Sốt không giảm sau 2 – 3 ngày, có biểu hiện chảy máu cam, chảy máu chân răng, đau bụng dữ dội, lừ đừ, khó thở.

Viêm não Nhật Bản

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp ở trẻ trong những tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 5 đến tháng 7. Trẻ em chưa tiêm hoặc tiêm không đầy đủ vắc xin là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Bệnh mùa hè Viêm não Nhật Bản ở trẻ được xem là bệnh nguy hiểm. Do đó Ba Mẹ cần phải hết sức lưu ý.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm châu Á ghi nhận khoảng 68.000 ca viêm não Nhật Bản, trong đó 75% số ca tử vong xảy ra ở trẻ từ 0 – 14 tuổi. Bệnh khởi phát với sốt cao đột ngột trên 39°C, kèm theo đau đầu, đau bụng, buồn nôn. Ở những ca bệnh nặng, diễn tiến có thể rất nhanh trong vòng 24 giờ, gây co giật, hôn mê, tổn thương não không hồi phục, thậm chí tử vong.

Cách chăm sóc và điều trị:

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc phát hiện sớm và xử lý kịp thời chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng. Trẻ điều trị khỏi vẫn có khoảng 50% nguy cơ gặp biến chứng vĩnh viễn như động kinh, liệt, chậm phát triển trí tuệ, ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống và tâm lý gia đình. Cách phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay là tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch.

Khi nào nên đưa trẻ đi viện?

• Ngay khi nhận thấy trẻ có dấu hiệu amcs bệnh, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được can thiệp và điều trị phù hợp.

Viêm não mô cầu

Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thường gặp vào mùa hè và phổ biến nhất ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, tiến triển cực nhanh và có thể dẫn đến tử vong chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Sau thời gian ủ bệnh từ 1 – 10 ngày, trẻ có thể xuất hiện triệu chứng viêm mũi họng nhẹ hoặc đột ngột chuyển sang nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não. Tùy từng thể bệnh, triệu chứng có thể bao gồm sốt cao, co giật, cứng gáy, đau đầu, lừ đừ, hoặc phát ban xuất huyết. Theo thống kê, khoảng 50 – 70% trẻ nhập viện do viêm não mô cầu đối mặt với nguy cơ tử vong. Trong số trẻ được cứu sống, có đến 20% phải chịu di chứng nặng nề như chậm phát triển, suy thận cấp, tổn thương gan…

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, vì vậy tiêm vắc xin phòng não mô cầu đúng lịch và đủ mũi là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất mà cha mẹ nên thực hiện để bảo vệ con khỏi căn bệnh nguy hiểm này.

Rôm sảy

Rôm sảy là bệnh ngoài da cực kỳ phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt là các bé dưới 3 tuổi trong những ngày hè oi bức. Nguyên nhân chính đến từ thời tiết nắng nóng khiến cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Tuy nhiên, tuyến mồ hôi của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh, dẫn đến tình trạng mồ hôi bị ứ đọng dưới da và gây ra các nốt rôm li ti.

Các nốt rôm thường xuất hiện thành từng mảng lớn ở vùng lưng, cổ, ngực, trán hoặc da đầu – những khu vực dễ tích tụ mồ hôi, bụi bẩn và tế bào chết. Ban rôm có màu hồng đỏ, đôi khi đầu có mủ trắng hoặc nước, khiến trẻ ngứa ngáy, khó chịu, quấy khóc nhiều, đặc biệt vào ban đêm.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Tắm rửa sạch sẽ mỗi ngày bằng nước mát hoặc các loại lá tắm dân gian như mướp đắng, trà xanh (nếu không kích ứng).
• Mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt.
• Giữ phòng ở thông thoáng, tránh để bé ra mồ hôi quá nhiều.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám?

• Khi rôm sảy kéo dài không thuyên giảm, vùng da bị tổn thương có mủ, sưng đỏ, hoặc trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng da.

Say nắng – Một trong những bệnh mùa hè thường gặp ở trẻ

Say nắng là tình trạng thường gặp ở trẻ em vào mùa hè, khi cơ thể không kịp thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ môi trường quá cao. Trẻ nhỏ đặc biệt nhạy cảm với thời tiết, khả năng điều hòa thân nhiệt còn kém nên dễ rơi vào trạng thái mất nước, rối loạn thân nhiệt khi tiếp xúc lâu dưới nắng gắt.

Vào những ngày hè, nhiệt độ ngoài trời có thể vượt ngưỡng 40°C. Cơ thể phản ứng bằng cách giãn nở mạch máu và tiết mồ hôi để làm mát. Tuy nhiên, khi sự điều tiết này quá tải, trẻ có thể bị say nắng với các triệu chứng: da đỏ nóng, sốt cao, chóng mặt, nôn ói, mệt lả, thậm chí co giật, động kinh. Nếu không xử lý kịp thời, say nắng có thể gây tổn thương não, suy đa cơ quan và tử vong.

Cách chăm sóc và điều trị:

• Đưa trẻ vào nơi mát, nới lỏng quần áo, chườm mát và bổ sung nước.
• Tuyệt đối không để trẻ tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng quá lâu.

Khi nào cần đưa trẻ đi viện?

• Trẻ bất tỉnh, co giật, không hạ sốt sau khi làm mát hoặc có biểu hiện lơ mơ, mê sảng.

Mất nước – Bệnh mùa hè ở trẻ

Mất nước là tình trạng rất dễ xảy ra ở trẻ nhỏ trong mùa hè, đặc biệt khi trẻ hoạt động ngoài trời lâu dưới nắng nóng. Cơ thể trẻ tiết nhiều mồ hôi để điều hòa nhiệt độ, nhưng nếu không được bù nước và điện giải kịp thời, trẻ sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái thiếu nước nghiêm trọng.

Dấu hiệu mất nước ở trẻ có thể nhận biết qua các biểu hiện như: môi khô, da khô, da giảm đàn hồi, mắt trũng, tiểu ít, tiểu sẫm màu, bé mệt mỏi, quấy khóc hoặc lừ đừ. Tình trạng mất nước kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động của tim, thận và các cơ quan khác, thậm chí dẫn đến nguy kịch nếu không xử lý đúng cách.

Cách xử lý:

• Bổ sung nước lọc, nước trái cây loãng hoặc dung dịch oresol tùy theo mức độ mất nước.
• Hạn chế để trẻ vận động nhiều ngoài trời nắng hoặc chơi liên tục mà không nghỉ ngơi.

Khi nào cần đưa trẻ đi viện?

• Trẻ không uống được nước, nôn liên tục, không đi tiểu trong nhiều giờ hoặc có biểu hiện lơ mơ, mạch nhanh, da lạnh.

Hướng dẫn phòng bệnh mùa nắng nóng cho trẻ nhỏ

Để phòng bệnh mùa hè cho trẻ, cha mẹ cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ toàn diện cho bé. Dưới đây là những nguyên tắc “vàng” giúp cha mẹ đồng hành cùng con qua mùa nắng nóng khỏe mạnh và an toàn.

Tiêm chủng đầy đủ theo lịch

Tiêm chủng không chỉ là nghĩa vụ mà còn là “tấm khiên” bảo vệ con trước nhiều căn bệnh nguy hiểm như sởi, thủy đậu, viêm não Nhật Bản hay viêm não mô cầu. Hầu hết các bệnh mùa hè nguy hiểm đều chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nên vắc xin chính là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Hãy đảm bảo bé được tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch. Nếu lỡ quên một mũi nào đó, hãy chủ động đưa con đi tiêm bù càng sớm càng tốt.

Cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày

Nắng nóng khiến cơ thể trẻ thoát nước nhiều qua mồ hôi. Tuy nhiên, nhiều bé mải chơi, không chủ động uống nước, dẫn đến tình trạng mất nước mà ba mẹ không để ý. Trẻ nhỏ (1-10kg) cần uống khoảng 100ml nước/kg cân nặng mỗi ngày, bao gồm nước lọc, nước canh, sữa hoặc nước trái cây loãng. Với những bé lười uống nước, cha mẹ có thể chia nhỏ lượng nước thành nhiều lần, cho bé dùng ly có hình thú ngộ nghĩnh để tạo hứng thú cho bé.

Giữ vệ sinh cá nhân

Trẻ em, đặc biệt là trẻ mẫu giáo và tiểu học, thường rất hiếu động, thích khám phá mọi thứ xung quanh nhưng lại chưa ý thức được tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân. Vì vậy, ngoài việc vệ sinh cho bé mỗi ngày, cha mẹ cũng cần hướng dẫn bé tự rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, không cho tay vào miệng, không dùng chung khăn mặt, đồ dùng với bạn bè.

Duy trì môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát

Phòng quá kín, bí bách hoặc đầy bụi bẩn là “thiên đường” cho virus, vi khuẩn sinh sôi. Do đó, cha mẹ nên thường xuyên mở cửa sổ vào sáng sớm, vệ sinh sàn nhà, rèm cửa, quạt, điều hòa, đồng thời tránh tích trữ quá nhiều đồ đạc không cần thiết. Với trẻ sơ sinh, nên sử dụng điều hòa ở nhiệt độ vừa phải (26 – 28°C), kết hợp máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước để giữ độ ẩm không khí.

Vệ sinh sạch sẽ dụng cụ ăn uống và đồ chơi

Đồ chơi và dụng cụ ăn uống là những thứ tiếp xúc trực tiếp với trẻ hàng ngày. Nếu không được vệ sinh kỹ, đây sẽ trở thành nguồn lây nhiễm vi khuẩn đường ruột và các bệnh ngoài da. Cha mẹ nên rửa sạch đồ chơi bằng xà phòng hoặc nước ấm ít nhất 2 – 3 lần/tuần, đồng thời tráng lại bát, thìa, bình sữa bằng nước sôi sau mỗi lần sử dụng.

Chế độ dinh dưỡng khoa học cho bé

Dinh dưỡng là nền tảng giúp hệ miễn dịch của trẻ hoạt động hiệu quả trong mùa hè. Cha mẹ nên đảm bảo bữa ăn của bé đầy đủ 4 nhóm chất: tinh bột, đạm, chất béo lành mạnh và vitamin – khoáng chất. Đặc biệt, các loại trái cây giàu vitamin C như cam, chanh, dưa hấu… không chỉ giúp giải nhiệt mà còn tăng cường sức đề kháng. Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn và nước ngọt có gas vì đây đều là những loại thực phẩm khiến hệ tiêu hóa dễ rối loạn trong mùa nóng.

Hạn chế cho bé chơi ngoài trời nắng gắt

Khoảng thời gian từ 10h sáng đến 4h chiều là lúc ánh nắng gay gắt nhất. Nếu để trẻ chơi đùa dưới nắng vào khung giờ này, bé dễ bị say nắng, kiệt sức, thậm chí đột quỵ nhiệt. Nên chọn thời điểm mát mẻ hơn vào sáng sớm hoặc chiều muộn. Khi ra ngoài, bé cần được đội mũ rộng vành, mặc đồ thoáng mát, uống đủ nước và nghỉ ngơi thường xuyên.

Mặc quần áo thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt

Mặc trang phục phù hợp sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn trong mùa hè. Ưu tiên quần áo làm từ vải cotton, thấm hút tốt, kiểu dáng rộng rãi. Tránh chất liệu dày, bí hoặc in nổi nhiều họa tiết dễ gây kích ứng da, nổi rôm sảy.

Khám sức khỏe định kỳ và theo dõi triệu chứng bất thường

Khám định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Ngoài ra, ba mẹ nên để ý những thay đổi nhỏ như bé ăn uống kém, sốt không rõ nguyên nhân, nổi ban, quấy khóc bất thường… để kịp thời xử lý trước khi bệnh tiến triển nặng.

Diệt muỗi, bọ gậy quanh nơi ở

Muỗi là “kẻ truyền bệnh” nguy hiểm, đặc biệt là sốt xuất huyết và viêm não Nhật Bản. Hãy giữ nhà cửa thông thoáng, dọn sạch các vật dụng chứa nước như xô, chậu, lọ hoa, máng nước điều hòa… Sử dụng màn ngủ, kem chống muỗi an toàn cho trẻ hoặc lưới chống côn trùng là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả.

Mùa hè không chỉ là mùa vui chơi mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nhỏ. Hy vọng với những thông tin trên, cha mẹ sẽ chủ động hơn trong việc phòng bệnh mùa hè ở trẻ giúp bé yêu luôn khỏe mạnh, năng động và tận hưởng mùa hè một cách trọn vẹn nhất.