Hăm tã là tình trạng phổ biến ở trẻ nhỏ, nhưng nếu bé bị hăm tã lâu ngày không khỏi, cha mẹ chắc hẳn sẽ rất lo lắng. Mặc dù đã thay tã thường xuyên, giữ da bé khô thoáng và bôi kem trị hăm nhưng tình trạng vẫn không cải thiện? Vậy nguyên nhân do đâu? Có phải bé có làn da nhạy cảm hay do cách chăm sóc chưa đúng? Trong bài viết này, Usobebe sẽ cùng cha mẹ tìm hiểu những lý do khiến hăm tã kéo dài và cách khắc phục hiệu quả nhất.
Hăm tã nguyên nhân và triệu chứng
Hăm tã là một dạng viêm da phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt ở những bé thường xuyên sử dụng tã giấy. Tình trạng này xảy ra khi vùng da tiếp xúc với tã bị kích ứng, dẫn đến các mảng da đỏ, sưng tấy, thậm chí có thể gây đau rát, khiến bé khó chịu và quấy khóc.
Nguyên nhân chính của hăm tã thường liên quan đến việc vùng da mang tã bị ẩm ướt lâu, ma sát liên tục hoặc phản ứng với chất thải trong tã. Ngoài ra, làn da nhạy cảm của trẻ và thói quen thay tã không thường xuyên cũng góp phần làm tình trạng này nặng hơn.
Dù hiếm khi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, nhưng nếu không xử lý đúng cách, hăm tã có thể kéo dài và làm bé khó chịu. Vì vậy, việc phòng ngừa và điều trị sớm là rất quan trọng để bảo vệ làn da non nớt của bé.
Nguyên nhân bé bị hăm tã
Hăm tã là tình trạng viêm da phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
- Tiếp xúc với phân và nước tiểu: Khi da bé tiếp xúc lâu với nước tiểu hoặc phân, đặc biệt là trong trường hợp tiêu chảy, làn da nhạy cảm của bé dễ bị kích ứng, gây viêm đỏ.
- Da nhạy cảm: Trẻ có tiền sử viêm da dị ứng hoặc chàm có nguy cơ bị hăm tã cao hơn do làn da dễ bị kích ứng hơn bình thường.
- Dị ứng với sản phẩm chăm sóc: Một số bé có làn da nhạy cảm có thể phản ứng với khăn ướt, chất liệu tã, bột giặt, nước xả vải hoặc các sản phẩm tẩy rửa khác.
- Nhiễm vi khuẩn hoặc nấm: Khu vực mặc tã luôn ấm và ẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển, làm trầm trọng thêm tình trạng hăm tã.
- Ma sát với tã hoặc quần áo: Tã hoặc quần áo quá chật có thể cọ xát vào da bé, làm mất lớp bảo vệ tự nhiên và gây kích ứng, dẫn đến hăm tã.
- Sử dụng kháng sinh: Thuốc kháng sinh có thể tiêu diệt lợi khuẩn giúp bảo vệ da, đồng thời làm tăng nguy cơ tiêu chảy, khiến trẻ dễ bị hăm tã hơn. Trẻ bú mẹ cũng có thể bị ảnh hưởng nếu mẹ dùng kháng sinh.
- Thay đổi chế độ ăn: Khi bé bắt đầu ăn dặm, thành phần phân thay đổi, làm tăng nguy cơ kích ứng da. Nếu bé bú mẹ, thực phẩm mẹ ăn cũng có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bé, dẫn đến hăm tã.
Triệu chứng
Hăm tã có thể dễ dàng nhận biết qua những dấu hiệu đặc trưng trên làn da nhạy cảm của bé. Một số triệu chứng phổ biến bao gồm:
- Da vùng mang tã bị đỏ tươi và kích ứng: Xuất hiện các mảng hồng ban hoặc đỏ tươi ở mông, bẹn, đùi và bộ phận sinh dục. Trong trường hợp nặng, vùng da này có thể bị chảy máu hoặc lở loét.
- Da có dấu hiệu nhiễm trùng: Nếu tình trạng hăm tã kéo dài mà không được điều trị đúng cách, da có thể bị chảy mủ, đóng mài hoặc xuất hiện mụn nước nhỏ, gây đau đớn và khó chịu cho bé.
- Bé quấy khóc và khó chịu: Trẻ có thể tỏ ra cáu gắt, khó chịu, đặc biệt là khi thay tã. Bé cũng có thể ngủ không ngon, thức giấc giữa đêm do cảm giác đau rát.
- Da khô hoặc ẩm ướt bất thường: Khu vực bị hăm có thể khô, bong tróc hoặc ngược lại, luôn trong tình trạng ẩm ướt.
- Xuất hiện mụn hoặc sưng viêm: Một số trường hợp hăm tã nặng có thể gây nổi mụn đỏ, sưng viêm hoặc thậm chí loét da, làm bé đau đớn hơn khi tiếp xúc với tã.
Nếu nhận thấy những dấu hiệu trên, cha mẹ cần có biện pháp chăm sóc kịp thời để tránh tình trạng hăm tã trở nên nghiêm trọng hơn.
Nguyên nhân khiến trẻ bị hăm tã lâu ngày không khỏi?
Hăm tã lâu ngày không khỏi ở trẻ thường do vệ sinh không đúng cách, da bé tiếp xúc với ẩm ướt trong thời gian dài hoặc sử dụng sản phẩm chăm sóc không phù hợp. Ngoài ra, một số trường hợp có thể do nhiễm nấm hoặc dị ứng da, khiến tình trạng trở nên dai dẳng hơn.
Nguyên nhân khiến trẻ hăm tã mãi không khỏi
Hăm tã ở trẻ sơ sinh thường sẽ tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, có những trường hợp dù đã áp dụng nhiều biện pháp nhưng tình trạng này vẫn kéo dài. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến khiến trẻ hăm tã mãi không khỏi:
- Mặc tã quá thường xuyên: Việc mặc tã liên tục khiến vùng da bé luôn trong trạng thái ẩm ướt, bí bách, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, khiến vết hăm nặng thêm và khó hồi phục.
- Làn da nhạy cảm của bé: Trẻ có làn da mỏng manh, dễ kích ứng, đặc biệt là bé có tiền sử chàm da, viêm da cơ địa hoặc da giảm sức đề kháng, khiến tình trạng hăm tã trở nên nghiêm trọng và lâu lành hơn.
- Nhiễm khuẩn hoặc vi nấm: Vùng da mặc tã ẩm ướt là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Khi bé đã bị hăm, vi khuẩn và nấm có thể khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn, làm quá trình chữa lành bị kéo dài.
- Lạm dụng phấn rôm: Nhiều phụ huynh nghĩ rằng phấn rôm giúp giảm ẩm, nhưng thực tế, nó có thể làm tắc lỗ chân lông, giữ ẩm trên bề mặt da, khiến tình trạng hăm tã nặng hơn.
- Sử dụng thuốc kháng sinh: Việc dùng kháng sinh có thể vô tình tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi trên da bé, làm mất cân bằng vi sinh, tạo điều kiện cho nấm men phát triển mạnh, khiến vết hăm lâu lành hơn.
Hăm tã bao lâu thì khỏi?
Thời gian khỏi hăm tã tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và cách chăm sóc của cha mẹ.
- Hăm tã nhẹ: Nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách, tình trạng hăm tã thường cải thiện nhanh chóng trong vòng 3 – 4 ngày. Việc thay tã thường xuyên, giữ vùng da khô thoáng và sử dụng kem chống hăm có thể giúp bé phục hồi nhanh hơn.
- Hăm tã nặng hơn: Nếu vùng da bị viêm đỏ nghiêm trọng, lan rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bé có thể cần điều trị bằng thuốc bôi kháng sinh hoặc thuốc chống nấm. Khi đó, thời gian hồi phục có thể kéo dài một tuần hoặc hơn.
Điều quan trọng là cha mẹ cần theo dõi sát tình trạng da bé. Nếu bé bị hăm tã lâu ngày không khỏi, hoặc sau một tuần, hay khi bé có dấu hiệu nhiễm trùng như chảy mủ, lở loét, hãy đưa bé đi khám bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp.
Cách trị hăm tã cho trẻ
Bé bị hăm tã phải làm sao? Hăm tã lâu ngày không chỉ khiến bé khó chịu mà còn có nguy cơ gây nhiễm trùng nếu không được điều trị đúng cách. Dưới đây là những biện pháp giúp cải thiện tình trạng này:
Giữ da bé sạch sẽ và khô thoáng
Đây là yếu tố quan trọng nhất trong việc điều trị hăm tã. Khi thay tã, cha mẹ nên dùng khăn mềm hoặc tia nước từ bình để vệ sinh vùng da bị hăm. Tránh chà xát mạnh hoặc dùng khăn chứa cồn, vì có thể làm tổn thương da bé.
Thay tã thường xuyên
Không để bé mặc tã ẩm ướt quá lâu. Mỗi lần thay tã, cần đảm bảo vùng da mặc tã khô ráo trước khi mặc tã mới. Nếu có thể, nên để da bé tiếp xúc với không khí trong một khoảng thời gian ngắn để giúp vết hăm mau lành.
Tham khảo ý kiến bác sĩ
Nếu hăm tã kéo dài và không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã chăm sóc kỹ, cha mẹ nên đưa bé đến cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám. Tùy vào mức độ nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi đặc trị hoặc hướng dẫn phương pháp chăm sóc phù hợp.
Sử dụng kem trị hăm tã
Đối với những trường hợp hăm tã chưa có dấu hiệu lở loét nghiêm trọng, bác sĩ thường chỉ định kem trị hăm để giảm viêm, giảm ngứa và tạo một lớp màng bảo vệ da bé khỏi vi khuẩn. Các loại kem chứa oxit kẽm, petrolatum hoặc thành phần dưỡng ẩm có thể giúp cân bằng độ ẩm, nuôi dưỡng làn da nhạy cảm của bé và hỗ trợ quá trình hồi phục.
Dùng thuốc trị hăm cho bé bị hăm tã lâu ngày không khỏi
Khi hăm tã trở nên nghiêm trọng, xuất hiện tình trạng phù nề, mụn mủ vỡ loét hoặc bé có dấu hiệu sốt, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc đặc trị:
- Thuốc giảm ngứa, chống viêm: Giúp làm dịu da, giảm sưng đỏ và ngứa rát cho bé.
- Thuốc sát trùng: Hỗ trợ tiêu diệt vi khuẩn và nấm men, ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng.
- Thuốc kháng sinh: Chỉ định trong các trường hợp viêm nhiễm nặng, giúp ức chế và tiêu diệt vi khuẩn gây tổn thương da.
Một số lưu ý giúp hỗ trợ quá trình hôi phục khi bé bị hăm tã lâu ngày không khỏi
Ngoài việc sử dụng kem trị hăm hoặc thuốc đặc trị theo chỉ định của bác sĩ, cha mẹ cũng cần chú ý đến cách chăm sóc hàng ngày để giúp bé nhanh chóng hồi phục và ngăn ngừa hăm tã tái phát. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng:
Không tắm nước lá khi bé có vết thương hở
Nhiều cha mẹ có thói quen tắm nước lá (như trà xanh, lá trầu không) để giảm hăm tã, nhưng nếu da bé có vết loét, trầy xước hoặc nhiễm trùng, việc này có thể khiến vi khuẩn xâm nhập và làm tình trạng nhiễm trùng nặng hơn.
Tốt nhất, chỉ nên tắm nước ấm sạch để đảm bảo an toàn cho làn da nhạy cảm của bé.
Quấn tã đúng cách và chọn loại tã phù hợp
Khi đóng tã cho bé, mẹ nên để tã lỏng hơn một chút, tránh quấn quá chặt vì có thể gây bí bách, khiến da bé không thoát mồ hôi, làm hăm tã nặng thêm. Nên chọn loại tã có lỗ thoáng khí để giúp vùng da đóng tã luôn được khô ráo, tránh bị ẩm ướt kéo dài.
Nếu bé bị hăm tã thường xuyên, hãy thử thay đổi loại tã đang sử dụng để xem bé có phù hợp với một dòng sản phẩm khác hay không.
Tránh các loại thức ăn dễ gây dị ứng
Nếu bé đã bước vào giai đoạn ăn dặm, mẹ cần lưu ý những loại thực phẩm có thể gây dị ứng và làm tình trạng hăm tã nghiêm trọng hơn. Các loại thực phẩm dễ gây kích ứng như: hải sản, trứng, sữa bò, đậu phộng… có thể khiến da bé dễ bị viêm và phản ứng mạnh hơn với tình trạng hăm tã.
Tuân thủ chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua thuốc
Không nên tự ý mua thuốc hoặc dùng thuốc của trẻ khác có triệu chứng tương tự để điều trị cho bé. Việc tự ý sử dụng thuốc có thể không phù hợp với tình trạng hăm tã của bé, thậm chí làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Hăm tã kéo dài không chỉ gây khó chịu cho bé mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe làn da nếu không được xử lý đúng cách. Hiểu rõ nguyên nhân bé bị hăm tã lâu ngày không khỏi sẽ giúp mẹ có hướng chăm sóc phù hợp, từ việc chọn tã, vệ sinh da bé đến sử dụng kem trị hăm hoặc thuốc khi cần thiết. Nếu đã áp dụng nhiều cách mà tình trạng không cải thiện, mẹ nên đưa bé đi khám để có hướng điều trị kịp thời.
